protocol  
verslikking opheffen.
Onderdeel van www.ziekenverzorgende.nl
Alles over zorg


Lees ook de weblog van  
ziekenverzorgende.nl op 
www.manindezorg.nl
protocol verslikking opheffen. 
Doel:  
De ademhalingsweg is vrij.  

Voorbereiding/ voorwaarden.  
Het uitzuigapparaat moet altijd schoon en startklaar staan op een vaste plaats. Daarbij moeten ook verschillende uitzuigcanules  
klaarliggen.  
Ook het zuurstofapparaat moet daar gebruiksklaar staan.  
Het is van levensbelang voor de bewoner dat er bij slik problemen zo snel mogelijk gereageerd wordt op de beschreven manier!  
Er bestaat altijd gevaar dat een bewoner kan stikken door het verslikken, maar als alle maatregelen getroffen zijn, hoeft niemand zich in zo'n geval schuldig te voelen, want alles wat mogelijk is, is dan gedaan.  
Zorgen dat je op de hoogte bent van dit protocol omdat de situatie plotseling optreedt en voorbereiding niet mogelijk is.  

Uitvoering.  
Stoppen met eten en/ of drinken geven.  
Op de noodbel drukken en bij de bewoner blijven.  
De bewoner geruststellen.  
Proberen zelf kalm te blijven.  
Voedselresten uit de mond verwijderen.  
De bewoner uit laten hoesten.  
Gebit uit de mond halen.  
Degene die reageert op de bel evt. arts, fysiotherapeut, laten inschakelen.  
Uitzuigapparaat en evt. zuurstofapparaat laten halen.  
Bij een zittende bewoner die zich in vast voedsel verslikt en waarbij het bovenstaande niet voldoende helpt, handelen als volgt:  

Punt 1:  
Flinke klappen geven tussen de schouderbladen.  
Lukt dit niet, dan achter de bewoner gaan staan (of zitten: in bed) volgens de Heimlich manoeuvre. De Heimlich-methode zoals deze  
op school geleerd wordt:  
De verzorgende gaat achter de bewoner staan of zitten (in bed).  
De verzorgende omvat met beide armen de borstkas van de bewoner, vlak onder de ribbenboog.  
Druk de borstkas met een plotselinge, krachtige beweging samen.  
Daardoor wordt de lucht, die zich nog in de longen bevindt, met kracht in de richting van neus/ keelholte geperst.  
Op deze manier kan het vreemde voorwerp losschieten.  
Als dit niet helpt, dan:  

De keel prikkelen b.v. met je vinger achter in de keel  
De tong (met een gaasje) naar voren trekken.  

Punt 2:  
Leg de bewoner voorover op een tafel of stoel. De armen en schouders moeten over de rand van de stoel of de tafel hangen.  
Plaats de handen op elkaar tussen de schouderbladen.  
Geef nu enkele krachtige stoten, waarbij de borst tegen de stoel of de tafel wordt gedrukt.  
Indien nog geen succes:  
Duw de wang met duim en wijsvinger tussen de kiezen van de bewoner en probeer met je wijs- en middenvinger de voedselbrok te  
verwijderen.  
Lukt dit ook niet en raakt de bewoner bewusteloos, probeer dan nogmaals de Heimlich methode.  
Bij een liggende bewoner die zich in vast voedsel verslikt voer je dezelfde handeling uit als beschreven in punt 1, of punt 2:  

Hierbij proberen de bewoner op de buik overdwars in bed te leggen.  

Lukt dit niet, dan de bewoner in bed op de buik draaien, met het hoofd opzij en vervolgens het bed in Trendelenburg te zetten. Pas  
nu de stoten tussen de schouderbladen toe, evt. de voedselbrok met de vingers verwijderen. Bij een liggende bewoner die zich in  
vloeibaar voedsel verslikt (hierbij zal doorgaans sprake zijn van aspiratie van vloeibaar voedsel in de longen), moet de bewoner in  
zijligging en Trendelenburg (voeteneind omhoog, hoofd naar beneden) gebracht worden, z.g. drainage houding.  

Doorgaans is dit al voldoende.  

Daarna kan uitzuiging plaatsvinden door een bevoegd persoon d.w.z. arts, fysiotherapeut, verpleegkundige, deze mag uitzuigen tot  
de keelholte.  

Bij een zittende bewoner die zich in vloeibaar voedsel verslikt/ aspireert, moet de bewoner eveneens in zijligging en Trendelenburg  
gebracht worden. (drainage houding).  

Daarna eveneens uitzuiging door een bevoegd persoon.  

Afwerking:  
Na ieder handeling de ademhaling controleren.  
De bewoner gerust stellen.  
De bewoner volgens zijn wens in de goede houding leggen.  
Zorgen dat de bewoner er verzorgd uitziet.  
Vragen aan de bewoner of alles weer naar wens is.  
Gebruikte spullen opruimen.  
Rapporteren.