Doel 
Het verwisselen van een verblijfscatheter met als doel een continue afvloed van urine te bewerkstelligen. 
Het voorkomen van complicaties door het tijdig vernieuwen van de catheter, het voorkomen of opheffen van een obstructie in de catheter zodat de bewoner weer kan urineren. 

Algemene opmerkingen 
KENNIS 
kennis hebben van de PDA 
Het verwisselen van een supra-pubische catheter wordt in overleg met de arts gedaan, in principe: 
gesiliconeerde latex: enkele dagen 
elastomeer gecoat: 2 weken 
100% siliconen: 4 tot 6 weken 
Verwisselen wordt verricht bij patiënten die langdurig een suprapubische catheter hebben voor indicaties als urine retentie, prostratitis/ urethritis of niet te verhelpen incontinentieproblemen om decubitus te voorkomen. 
De catheter mag alleen door verpleegkundigen met bekwaamheidsverklaring verwisseld worden als er zich een fistel gevormd heeft op de aanprikplaats, is er nog geen fistel ontstaan dan is wisseling vaak moeilijk en wordt verricht door arts. 
Voor een suprapubische catheter wordt een gewone verblijfscatheter gebruikt. 
Snel handelen tussen het verwijderen en inbrengen van de suprapubische catheter is noodzakelijk voor het voorkomen van het dichtvallen van de filstelopening.( binnen 30 – 60 minuten) 
Zorg ervoor dat er minimaal 2 catheters in voorraad zijn. Indien er snel aanslag rond de catheter vormt of de catheter verstopt zit, dient er vaker verwisseld te worden. 

VAARDIGHEDEN. 
Om vaardig te worden en te blijven is het nodig de handeling regelmatig uit te voeren. De handeling bij voorkeur verrichten door 2 personen. 

ATTITUDE. 
Houdt rekening met de gevoelens van de bewoner en zorg voor voldoende privacy 

Voorbereidingen. 
BEWONER. 
Overleg met en informeer de bewoner over de te verrichten handeling 

MATERIALEN. 
de door de arts voorgeschreven catheter 
catheterset 
urine opvangsysteem. 
instillagel 
fixatie materiaal (steriele gazen, tegaderm). Bij veel peristaltiek catheter fixeren. 
zet dit alles op een schoon werkvlak ( steriel) klaar. 
gebruik de binnenverpakking waar de catheterset in verpakt is 
controleer of alles aanwezig is voordat je begint. 

OMGEVING. 
scherm het bed af i.v.m. privacy 
stel het bed op goede werkhoogte om je rug te ontlasten 

Uitvoering. 
was de handen 
leg de bewoner zoveel mogelijk in horizontale houding. 
leg beschermende celstofmatje onder de stuit van de bewoner. 
ledig de ballon van de verblijfscatheter met de lege spuit, verwijder de catheter voorzichtig en doe deze in handschoen. 
open de steriele catheterset, trek de plastic handschoenen aan 
reinig de omgeving van de fistel en de filstelopening met een wattenbol met desinfectans, werk daarbij van binnen naar buiten. 
sluit de catheterzak aan op de catheter 
trek de steriele handschoenen aan 
overgiet de catheter met catheter instillagel (indien nodig) 
vraag de bewoner zich zoveel mogelijk te ontspannen 
breng de catheter langzaam in 
vul de ballon met de voorgeschreven hoeveelheid steriel water controleer of de urine afloopt 
fixeer de catheter zonder dat deze daarbij knikt. 
trek de handschoenen uit. 
was de handen 

Nazorg 
BEWONER. 
bespreek hoe de bewoner zich voelt en hoe hij de handeling heeft ervaren 
help zonodig met het in orde brengen van de kleding en het aannemen van de juiste houding. 

MATERIALEN. 
gooi de wegwerpmateriaal weg en ruim alles op. 

OMGEVING. 
verwijder de bedschermen. 

VERZORGENDE. 
in het verpleegplan rapporteren van de hoeveelheid urine en de datum doorschrijven voor verwisselen van catheter. 

COMPLICATIES 
infectie: wond; urineweg 
bloeding 
beschadiging huid en/ of blaaswand 
blaaskrampen 
fistelopening te nauw 
als het inbrengen van de catheter of het opblazen van ballon niet lukt, arts waarschuwen 
bij geen urine na 1,5 uur de arts waarschuwen 
let bij het inbrengen op een eventuele spasme van een bewoner.