protocol 
verwisselen suprapubische catheter
Onderdeel van www.ziekenverzorgende.nl
Alles over zorg


Lees ook de weblog van  
ziekenverzorgende.nl op 
www.manindezorg.nl
 protocol verwisselen suprapubische catheter 
Voorbehouden handeling  

Doel  
Het verwisselen van een verblijfscatheter met als doel een continue afvloed van urine te bewerkstelligen.  
Het voorkomen van complicaties door het tijdig vernieuwen van de catheter, het voorkomen of opheffen van een obstructie in de catheter zodat de bewoner weer kan urineren.  

Algemene opmerkingen  
KENNIS  
kennis hebben van de PDA  
Het verwisselen van een supra-pubische catheter wordt in overleg met de arts gedaan, in principe:  
gesiliconeerde latex: enkele dagen  
elastomeer gecoat: 2 weken  
100% siliconen: 4 tot 6 weken  
Verwisselen wordt verricht bij patiënten die langdurig een suprapubische catheter hebben voor indicaties als urine retentie, prostratitis/ urethritis of niet te verhelpen incontinentieproblemen om decubitus te voorkomen.  
De catheter mag alleen door verpleegkundigen met bekwaamheidsverklaring verwisseld worden als er zich een fistel gevormd heeft op de aanprikplaats, is er nog geen fistel ontstaan dan is wisseling vaak moeilijk en wordt verricht door arts.  
Voor een suprapubische catheter wordt een gewone verblijfscatheter gebruikt.  
Snel handelen tussen het verwijderen en inbrengen van de suprapubische catheter is noodzakelijk voor het voorkomen van het dichtvallen van de filstelopening.( binnen 30 60 minuten)  
Zorg ervoor dat er minimaal 2 catheters in voorraad zijn. Indien er snel aanslag rond de catheter vormt of de catheter verstopt zit, dient er vaker verwisseld te worden.  

VAARDIGHEDEN.  
Om vaardig te worden en te blijven is het nodig de handeling regelmatig uit te voeren. De handeling bij voorkeur verrichten door 2 personen.  

ATTITUDE.  
Houdt rekening met de gevoelens van de bewoner en zorg voor voldoende privacy  

Voorbereidingen.  
BEWONER.  
Overleg met en informeer de bewoner over de te verrichten handeling  

MATERIALEN.  
de door de arts voorgeschreven catheter  
catheterset  
urine opvangsysteem.  
instillagel  
fixatie materiaal (steriele gazen, tegaderm). Bij veel peristaltiek catheter fixeren.  
zet dit alles op een schoon werkvlak ( steriel) klaar.  
gebruik de binnenverpakking waar de catheterset in verpakt is  
controleer of alles aanwezig is voordat je begint.  

OMGEVING.  
scherm het bed af i.v.m. privacy  
stel het bed op goede werkhoogte om je rug te ontlasten  

Uitvoering.  
was de handen  
leg de bewoner zoveel mogelijk in horizontale houding.  
leg beschermende celstofmatje onder de stuit van de bewoner.  
ledig de ballon van de verblijfscatheter met de lege spuit, verwijder de catheter voorzichtig en doe deze in handschoen.  
open de steriele catheterset, trek de plastic handschoenen aan  
reinig de omgeving van de fistel en de filstelopening met een wattenbol met desinfectans, werk daarbij van binnen naar buiten.  
sluit de catheterzak aan op de catheter  
trek de steriele handschoenen aan  
overgiet de catheter met catheter instillagel (indien nodig)  
vraag de bewoner zich zoveel mogelijk te ontspannen  
breng de catheter langzaam in  
vul de ballon met de voorgeschreven hoeveelheid steriel water controleer of de urine afloopt  
fixeer de catheter zonder dat deze daarbij knikt.  
trek de handschoenen uit.  
was de handen  

Nazorg  
BEWONER.  
bespreek hoe de bewoner zich voelt en hoe hij de handeling heeft ervaren  
help zonodig met het in orde brengen van de kleding en het aannemen van de juiste houding.  

MATERIALEN.  
gooi de wegwerpmateriaal weg en ruim alles op.  

OMGEVING.  
verwijder de bedschermen.  

VERZORGENDE.  
in het verpleegplan rapporteren van de hoeveelheid urine en de datum doorschrijven voor verwisselen van catheter.  

COMPLICATIES  
infectie: wond; urineweg  
bloeding  
beschadiging huid en/ of blaaswand  
blaaskrampen  
fistelopening te nauw  
als het inbrengen van de catheter of het opblazen van ballon niet lukt, arts waarschuwen  
bij geen urine na 1,5 uur de arts waarschuwen  
let bij het inbrengen op een eventuele spasme van een bewoner.