protocol 
verzorgen van een a p anus 
praeternaturalis
Onderdeel van www.ziekenverzorgende.nl
Alles over zorg



Lees ook de weblog van  
ziekenverzorgende.nl op 
www.manindezorg.nl
 protocol verzorgen van een a p anus praeternaturalis
Doel: 
Het verzorgen van de huid rondom de stoma en zorg dragen voor het opvangmateriaal 

Algemene opmerkingen: 
Een A.P. is een niet-natuurlijke, door de chirurg aangelegde darmuitgang. De darm mondt hierbij uit op de buik 
Een A.P. kan blijvend of tijdelijk zijn 
Bij een A.P. van de dikke darm wordt ingedikte ontlasting naar buiten gebracht. De kans op aantasting van de huid is hierbij klein. Bij A.P. van de dunne darm wordt in grote hoeveelheden dunne ontlasting naar buiten gebracht. Hierin zijn nog spijsverteringsenzymen aanwezig 
Zorg dat je geïnformeerd bent over het soort A.P. 
Houd rekening met de gevoelens van de bewoner. Vooral in het begin kan en bewoner moeite hebben de stoma te accepteren De bewoner schaamt zich en voelt soms een afkeer van het eigen lichaam 
Zorg voor voldoende privacy 

Voorbereiding 
BEWONER 
Informeer de cliënt over de handeling. 
Vraag toestemming. 

MATERIALEN 
waskom met lauw water 
ongeparfumeerde zeep, washand en handdoek 
plastic handschoenen 
watten 
stomalotion 
celstofmatje 
scheermesje en scheercrème indien nodig 
(passende) opvangzakjes 
stomahesive 
maatkaart en schaar 
gaasjes 
koolstoftabletjes 
afvalzak 
Maak eventueel vooraf de juiste maat stomahesive klaar.1 à 2 mm groter dan de stoma. 
Controleer of de stomahesive en het opvangzakje op elkaar passen. 
Zet alles klaar op een schoon, ruim werkvlak. 

OMGEVING 
Scherm het bed af. 
Stel het bed op werkhoogte in. 

Uitvoering 
Was je handen. 
Help de cliënt zo nodig in de juiste houding. 
Vraag de cliënt het lichaam bij de stoma te ontbloten. 
Bescherm zo nodig de onderlaag met een celstofmatje. 
Trek de handschoenen aan. 
Maak het oude zakje voorzichtig los en doe het in de afvalzak. 
Maak met natte watten de huid voorzichtig schoon. 
Herhaal deze handeling met watten en stomalotion. 
Trek de handschoenen uit. 
Dek de stoma af met een gaasje. Voorkom dat er ontlasting op de schone huid komt. 
Was de stoma en de huid rondom met lauw water en ongeparfumeerde zeep. Spoel goed na. 
Er mag geen lotion en geen zeep achterblijven 
Droog de huid voorzichtig maar goed af. 
Verwijder eventuele haargroei. 
Verwijder het gaasje van de stoma en doe het in de afvalzak. 
Vraag de cliënt de huid glad te trekken. 
Neem de stomahesive en plak deze glad op de huid. 
Plak zonder plooien of luchtbellen. 
Stomahesive in de juiste maat. 
Voorkom dat er ontlasting op de schone huid komt. 
Doe een koolstoftabletje in het opvangzakje. 
Breng een passend zakje aan. 
Bij bedlegerige cliënten het zakje zijwaarts plakken. 
Bij lopende cliënten de onderkant van het zakje naar beneden. 
Prik in een bovenhoek van het zakje een gaatje. 
Zo gaat het niet vol lucht zitten als gevolg van gassen. 
Plak het zakje vanuit het centrum naar buiten, zonder plooien. 
Let erop dat tijdens het aanbrengen van het zakje geen dunne ontlasting tussen de onderplaklaag en het zakje komt. 
Druk het daarna aan. 
Controleer of het zakje goed zit. 
Was je handen. 

Nazorg 

BEWONER 
Bespreek met de cliënt hoe deze de handeling heeft ervaren. 
Help de cliënt eventueel met het in orde maken van de kleding. 
Help de cliënt eventueel in de gewenste houding. 

MATERIALEN 
Doe het wegwerpmateriaal in de afvalzak. 
Ruim de materialen op. 
Was je handen. 

OMGEVING 
Verwijder de bedschermen. 

RAPPORTEREN 
Rapporteer alle gegevens.