Lewy body dementie
Onderdeel van www.ziekenverzorgende.nl
Alles over zorg


Lees ook de weblog van  
ziekenverzorgende.nl op 
www.manindezorg.nl
 Lewy body dementie 
Dit is vermoedelijk de derde meest voorkomende oorzaak van dementie. Lewy body dementie komt meer voor bij mannen dan bij vrouwen (met een verhouding van 1,7 op 1) en begint meestal rond de leeftijd van 57-67 jaar. In sommige gevallen kan Lewy body dementie reeds beginnen voor de leeftijd van 40 jaar.  
   
De oorzaak van deze vorm van dementie is niet gekend.. Lewy lichaampjes zijn abnormale eiwit-opstapelingen in de vorm van schijfjes omringd door een bleke ring, die in de hersenschors van patiënten met deze ziekte worden teruggevonden. Hoe ze ontstaan, weet men niet. Ze komen ook voor bij andere aandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Parkinson. Bij Lewy body dementie worden deze neurofilamentaire inkapselingen aangetroffen in verschillende hersendelen en is hun voorkomen niet beperkt tot specifieke hersendelen, zoals bij de ziekte van Parkinson. De aanwezigheid van alleen deze Lewy lichaampjes is niet voldoende om dementie te ontwikkelen. De Lewy lichaampjes kunnen niet opgespoord worden tijdens het leven, maar pas na het overlijden door een hersenonderzoek.  
   
Symptomen  
De klinische symptomen van deze vorm van dementie zijn gelijkaardig aan de ziekte van Alzheimer en omvatten geheugenverlies, verwardheid, communicatiemoeilijkheden en het moeilijk volgen van conversaties. Symptomen verschillend van de ziekte van Alzheimer zijn de hallucinaties, waanvoorstellingen en paranoia reeds bij het begin van de ziekte, de symptomen typerend voor de ziekte van Parkinson zoals tremor en abnormale traagheid in beweging en geestelijke activiteit, en de schommelende cognitieve status.  
Het natuurlijk verloop van dit type dementie lijkt op een delirium met een snel verval, gevolgd door een gedeeltelijk herstel. Het voorkomen van dergelijke episoden, duiden op deze vorm van dementie.  
   
Voor het klinisch beeld werden in 1995 criteria opgesteld:  

progressief geheugenverlies gepaard gaande met cognitieve stoornissen in minstens twee domeinen: taalvaardigheden (fasie); kennis van de uitvoering van motorische handelingen (praxis), en het herkennen van voorwerpen en hun gebruik, van kleuren en/of van gezichten (gnosis),  
het progressief geheugenverlies met cognitieve stoornissen, treedt op snel na of samen met het verschijnen van de motorische (extrapyramidale) verschijnselen.  
de combinatie van geheugenstoornissen en andere cognitieve stoornissen moet van die aard zijn, dat ze een normaal algemeen dagelijks functioneren in het sociale en professionele leven verhinderen.  
   
   
Minstens twee van de volgende verschijnselen gaan gepaard met dementie:  

het cognitief functioneren is fluctuerend, met schommelingen in alertheid en aandacht.  
de motorische verschijnselen: vooral stijfheid en traagheid in bewegen (bradykinesie), meestal symmetrisch en weinig tremor (ritmisch beven van ledematen). Deze motorische afwijkingen zijn meestal de eerste verschijnselen van de aandoening. Omdat ze sterk gelijken op de symptomen van de ziekte van Parkinson, is de diagnose vaak moeilijk. Als de motorische symptomen de dementie met 12 maanden vooraf gaan, duidt dit eerder op de ziekte van Parkinson gepaard gaande met dementie, en minder op een Lewy body dementie.  
vaak voorkomende visuele hallucinaties; bij Lewy body Dementie zien de personen goed gevormde en gedetailleerde voorwerpen of personen die er eigenlijk niet zijn.  
   
   
Verschijnselen die de diagnose ondersteunen:  

overgevoeligheid aan neuroleptische (anti-psychotische) medicatie; dit zou in minstens 33 % van de gevallen voorkomen.  
frequent vallen.  
syncope (een vorm van flauwvallen).  
voorbijgaand verlies van bewustzijn.  
gesystematiseerde waanbeelden.  
dingen horen of voelen die er niet zijn (auditieve of tactiele hallucinaties).  
   
   
Op basis van deze criteria heeft men een kans van 90 tot 97 % op een juiste diagnose en een kans van 80 tot 85 % om de ziekte te onderkennen bij een diagnose. Dit wil zeggen dat de diagnose met een relatief hoge graad van correctheid kan gesteld worden. Het moet wel benadrukt worden dat het advies van een specialist, en het uitvoeren van gedetailleerde testen van het geheugen en andere cognitieve functies, onmisbaar zijn voor het stellen van een juiste diagnose.  
   
Andere symptomen zijn problemen met oriëntatie in de ruimte, met het uitvoeren van een complexere taak, met planning en abstract denken, problemen met taalvlotheid (verminderde taalbeheersing, verminderde vlotheid en diversiteit in taalgebruik). Gedragsproblemen komen ook voor, vooral onder de vorm van hallucinaties. Depressie komt minder voor.  
   
Diagnose  
Men wint best het advies in van een specialist. Dit is zeker aan te raden als de combinatie van cognitieve stoornissen en motorische verschijnselen zoals trager bewegen, of abnormale bewegingen in de ledematen, optreedt. De specialist zal de patiënt uitgebreid ondervragen en onderzoeken. Een electro-encephalogram is belangrijk, omdat bij Lewy body Dementie reeds vroeg plaatselijke vertragingen in de gemeten activiteit kunnen gevonden worden.  
   
Vergelijking met de ziekte van Alzheimer  
Het type van geheugenstoornissen is bij beide aandoeningen waarschijnlijk vergelijkbaar. Depressie komt bij Lewy body Dementie weinig voor, wel relatief meer bij de ziekte van Alzheimer.  
   
Vergelijking met de ziekte van Parkinson  
Bij Lewy body Dementie zijn de algemene motorische mogelijkheden meer gestoord dan bij de ziekte van Parkinson. Bij deze laatste is er meestal meer rusttremor (ritmisch beven wanneer het lidmaat in rusttoestand is) en komen de motorische verschijnselen meer asymmetrisch voor dan bij Lewy body Dementie. Bij Lewy body Dementie zijn symmetrische stijfheid in de ledematen en traagheid in de bewegingen frequenter.  
Het cognitief functioneren is bij de ziekte van Parkinson in mindere mate aangetast en treedt later op. Depressie komt relatief veel voor bij de ziekte van Parkinson.  
   
Behandeling  
Er zijn nog geen geneesmiddelen in ontwikkeling speciaal voor deze aandoening. De ziekte zelf kan dus nog niet behandeld worden. De middelen die bestaan voor de cognitieve stoornissen bij de ziekte van Alzheimer (de acetylcholinesterase-remmers) blijken wel een gunstig effect te hebben bij Lewy body Dementie.  
De behandeling van gedragsproblemen baart soms moeilijkheden, omdat alle neuroleptica vermeden moeten worden. Als men deze medicatie toedient aan een patiënt met Lewy body Dementie, kan het bestaand klinisch beeld (de cognitieve stoornissen, de motorische verschijnselen, de hallucinaties) nog verergeren.  
Anti-parkinson medicatie moet uitgeprobeerd worden, en kan een gunstig, doch slechts tijdelijk effect hebben op de motorische verschijnselen.  
Het is uiteraard noodzakelijk om eerst een specialist te raadplegen vooraleer een behandeling ingesteld wordt, en de behandeling ook te laten opvolgen door deze specialist.