Lees
ook de weblog van
ziekenverzorgende.nl
op
www.manindezorg.nl |
Doorliggen bij dementerende
bewoners
Doorliggen, of decubitus, is een probleem
dat vaak optreedt bij patiënten in een vergevorderd stadium van dementie.
Vooral oudere mensen die weinig bewegen, zijn hier gevoelig voor. Het is
voor ernstig dementerenden moeilijk om duidelijk te maken dat ze ergens
last van hebben. Als u het doorliggen in een vroeg stadium opmerkt, is
het gemakkelijk te behandelen. Ook kunt u diverse voorzorgsmaatregelen
nemen.
Hoe herkent u het?
Gebrek aan beweging kan doorliggen veroorzaken.
Bij doorliggen is een stuk van de huid een tijd geheel of gedeeltelijk
afgesloten van de bloedtoevoer. Hierdoor wordt de huid beschadigd en ontstaan
wonden. Als u rode plekken op de huid ontdekt, die niet na een paar uur
verdwijnen, zijn dit waarschijnlijk doorligplekken. Let hierop als u de
dementerende helpt met wassen of aankleden, of als hij zich niet op zijn
gemak lijkt te voelen. Doorligplekken moeten meteen worden verzorgd. Hiervoor
kunt u contact opnemen met uw huisarts.
In bed
Gebrek aan beweging kan doorliggen veroorzaken.
Normaal gesproken bewegen mensen als zij in bed liggen. Ook als ze diep
in slaap zijn. Maar in de latere fases van dementie komt het voor dat de
patiënt lange tijd stil ligt. Dit kan komen door te weinig bewegingsdrang
als gevolg van de dementie, doordat lichamelijke problemen of een combinatie
van deze twee oorzaken. Als de dementerende op zijn rug ligt, kunnen doorligplekken
ontstaan op zijn hielen, billen en elk ander deel van het lichaam dat voor
een langere periode in contact is met
het bed. Schouders, schouderbladen, heupen en enkels zijn gevoeliger voor
doorliggen omdat het lichaam op die plekken minder beschermend weefsel
heeft.
· Probeer te voorkomen dat
de dementerende te lang in één positie ligt. Bij de thuiszorg
kunt u advies krijgen over hoe u hem het beste kunt draaien.
· Stimuleer de dementerende
om uit bed te komen. Laat hem, zo mogelijk, regelmatig bewegen als hij
op is.
In een stoel
De meeste mensen bewegen ook als ze zitten.
Voor dementerenden geldt echter hetzelfde als bij liggen in bed: door te
weinig bewegingsdrang
of lichamelijke problemen blijven zij
vaak lang achtereen in dezelfde positie zitten. Als gevolg hiervan kan
doorliggen ontstaan.
· Moedig de dementerende
aan af en toe anders te gaan zitten.
· Help de patiënt in
elk geval om de paar uur overeind en loop enkele minuten met hem.
Wrijving
Als mensen ouder worden, wordt hun huid
steeds gevoeliger. Zelfs vrij lichte wrijving van de huid kan doorligplekken
veroorzaken.
· Probeer wrijving zoveel
mogelijk te vermijden. Als u de dementerende helpt, kunt u hem onbewust
over het bed of de stoel schuiven. Dit veroorzaakt dus wrijving.
· Om onnodige wrijving te
voorkomen moet u er voor zorgen dat er geen grove naden in de kleding van
de dementerende zitten en haal voorwerpen uit de zakken
· Let erop dat het beddengoed
glad is. Zelfs kreukels in de lakens kunnen bijdragen aan het ontstaan
van doorligplekken.
Wees attent op bovenstaande zaken. Een
dementerende in de latere stadia van de ziekte kan u misschien niet duidelijk
maken dat hij deze dingen zelf voelt.
Behandeling
Wrijf of masseer nooit plekken waar de
huid rood is. Dit kan verdere schade veroorzaken. Als u de doorligplekken
in een vroeg stadium opmerkt, kan de thuiszorg of uw huisarts u adviseren
wat te doen. Vaak zijn dit voor de hand liggende zaken als het verwijderen
van de oorzaak van de wrijving. Zij kunnen u ook adviseren over hulpmiddelen
als speciale kussens of matrassen. Als de huid kapot is gegaan, zal de
huisarts de plek moeten verbinden. Doorligplekken die geïnfecteerd
raken, zijn verschrikkelijk pijnlijk.
Voorzorgsmaatregelen
· Zorg voor goede, uitgebalanceerde
voeding. Goede voeding maakt de huid gezonder en beter bestand tegen doorliggen.
· Help de dementerende regelmatig
te bewegen. Beweging verbetert de bloedsomloop en verlicht eventuele druk
op de huid.
· Als de dementerende incontinent
is, zorg dan dat hij nooit in natte kleren of een nat bed blijft. Contact
met urine maakt de huid gevoeliger voor doorliggen.
· Vermijd strakke kleding
en strak beddengoed (vooral bij de voeten).
· Grote hitte en vochtigheid
kunnen leiden tot doorligplekken. Voorkom dus dat de patiënt erg warm
en bezweet wordt.
· Zorg dat de dementerende
helemaal droog is na een douche- of wasbeurt en let vooral op huidplooien.
Droogdeppen is beter dan wrijven, omdat het irritatie voorkomt.
· Moedig de patiënt
aan om, als hij zit of ligt, af en toe van positie te veranderen. Help
hem als dat nodig is. |