Doorliggen bij dementerende bewoners
Onderdeel van www.ziekenverzorgende.nl
Alles over zorg


Lees ook de weblog van  
ziekenverzorgende.nl op 
www.manindezorg.nl
 Doorliggen bij dementerende bewoners 
Doorliggen, of decubitus, is een probleem dat vaak optreedt bij patiënten in een vergevorderd stadium van dementie. Vooral oudere mensen die weinig bewegen, zijn hier gevoelig voor. Het is voor ernstig dementerenden moeilijk om duidelijk te maken dat ze ergens last van hebben. Als u het doorliggen in een vroeg stadium opmerkt, is het gemakkelijk te behandelen. Ook kunt u diverse voorzorgsmaatregelen nemen.  

Hoe herkent u het?  
Gebrek aan beweging kan doorliggen veroorzaken. Bij doorliggen is een stuk van de huid een tijd geheel of gedeeltelijk afgesloten van de bloedtoevoer. Hierdoor wordt de huid beschadigd en ontstaan wonden. Als u rode plekken op de huid ontdekt, die niet na een paar uur verdwijnen, zijn dit waarschijnlijk doorligplekken. Let hierop als u de dementerende helpt met wassen of aankleden, of als hij zich niet op zijn gemak lijkt te voelen. Doorligplekken moeten meteen worden verzorgd. Hiervoor kunt u contact opnemen met uw huisarts.  
  

In bed  
Gebrek aan beweging kan doorliggen veroorzaken. Normaal gesproken bewegen mensen als zij in bed liggen. Ook als ze diep in slaap zijn. Maar in de latere fases van dementie komt het voor dat de patiënt lange tijd stil ligt. Dit kan komen door te weinig bewegingsdrang als gevolg van de dementie, doordat lichamelijke problemen of een combinatie van deze twee oorzaken. Als de dementerende op zijn rug ligt, kunnen doorligplekken ontstaan op zijn hielen, billen en elk ander deel van het lichaam dat voor  
een langere periode in contact is met het bed. Schouders, schouderbladen, heupen en enkels zijn gevoeliger voor doorliggen omdat het lichaam op die plekken minder beschermend weefsel heeft.  
·  Probeer te voorkomen dat de dementerende te lang in één positie ligt. Bij de thuiszorg kunt u advies krijgen over hoe u hem het beste kunt draaien.  
·  Stimuleer de dementerende om uit bed te komen. Laat hem, zo mogelijk, regelmatig bewegen als hij op is.  

In een stoel  
De meeste mensen bewegen ook als ze zitten. Voor dementerenden geldt echter hetzelfde als bij liggen in bed: door te weinig bewegingsdrang  
of lichamelijke problemen blijven zij vaak lang achtereen in dezelfde positie zitten. Als gevolg hiervan kan doorliggen ontstaan.  
·  Moedig de dementerende aan af en toe anders te gaan zitten.  
·  Help de patiënt in elk geval om de paar uur overeind en loop enkele minuten met hem.  

Wrijving  
Als mensen ouder worden, wordt hun huid steeds gevoeliger. Zelfs vrij lichte wrijving van de huid kan doorligplekken veroorzaken.  
·  Probeer wrijving zoveel mogelijk te vermijden. Als u de dementerende helpt, kunt u hem onbewust over het bed of de stoel schuiven. Dit veroorzaakt dus wrijving.  
·  Om onnodige wrijving te voorkomen moet u er voor zorgen dat er geen grove naden in de kleding van de dementerende zitten en haal voorwerpen uit de zakken  
·  Let erop dat het beddengoed glad is. Zelfs kreukels in de lakens kunnen bijdragen aan het ontstaan van doorligplekken.  
Wees attent op bovenstaande zaken. Een dementerende in de latere stadia van de ziekte kan u misschien niet duidelijk maken dat hij deze dingen zelf voelt.  

Behandeling  
Wrijf of masseer nooit plekken waar de huid rood is. Dit kan verdere schade veroorzaken. Als u de doorligplekken in een vroeg stadium opmerkt, kan de thuiszorg of uw huisarts u adviseren wat te doen. Vaak zijn dit voor de hand liggende zaken als het verwijderen van de oorzaak van de wrijving. Zij kunnen u ook adviseren over hulpmiddelen als speciale kussens of matrassen. Als de huid kapot is gegaan, zal de huisarts de plek moeten verbinden. Doorligplekken die geïnfecteerd raken, zijn verschrikkelijk pijnlijk.  
  

Voorzorgsmaatregelen  
·  Zorg voor goede, uitgebalanceerde voeding. Goede voeding maakt de huid gezonder en beter bestand tegen doorliggen.  
·  Help de dementerende regelmatig te bewegen. Beweging verbetert de bloedsomloop en verlicht eventuele druk op de huid.  
·  Als de dementerende incontinent is, zorg dan dat hij nooit in natte kleren of een nat bed blijft. Contact met urine maakt de huid gevoeliger voor doorliggen.  
·  Vermijd strakke kleding en strak beddengoed (vooral bij de voeten).  
·  Grote hitte en vochtigheid kunnen leiden tot doorligplekken. Voorkom dus dat de patiënt erg warm en bezweet wordt.  
·  Zorg dat de dementerende helemaal droog is na een douche- of wasbeurt en let vooral op huidplooien. Droogdeppen is beter dan wrijven, omdat het irritatie voorkomt.  
·  Moedig de patiënt aan om, als hij zit of ligt, af en toe van positie te veranderen. Help hem als dat nodig is.