Het juiste evenwicht 
Onderdeel van www.ziekenverzorgende.nl
Alles over zorg


Lees ook de weblog van  
ziekenverzorgende.nl op 
www.manindezorg.nl
 Het juiste evenwicht  
Stimuleren is goed, maar teveel stimuleren werkt averechts! Enerzijds zou u als 'verzorger' alle taken van een demente kunnen overnemen en alles voor hem gaan doen. Anderzijds zou u kunnen verwachten dat hij in staat is om alles nog nèt zo zelf te doen als het geval was voordat de geestelijke achteruitgang ontstond. Probeer het evenwicht te vinden dat tussen beide uitersten in ligt.  
Hoe bereikt u zo'n evenwicht? In de eerste plaats: in een rustige en kalme sfeer, zonder druk uit te oefenen, zonder haast te hebben. Het is voor hem een voorwaarde om optimaal te kunnen functioneren. Wanneer hij gespannen is, gejaagd of zenuwachtig, dan is hij tot veel minder in staat. Dan kan hij de dingen die hij anders wèl kan juist niet goed uitvoeren.  
Het is vaak verleidelijk dingen van hem over te nemen wanneer hij traag of onzeker is. Om hem te helpen met het eten of het kleden. In zo'n situatie is het belangrijk een stapje terug te doen en hem de tijd te gunnen. Het is goed dat hij actief is en bezig blijft. Doe ook activiteiten samen (afwassen, boodschappen).  
Help hem nèt zo vaak - of nèt zoveel - als nodig is om hem de taak zelfstandig te laten volbrengen en moedig hem ook hiertoe aan. Niet alleen helpt u hem op die manier zijn vaardigheden te behouden, u schenkt hem dan bovendien het gevoel van succes en eigenwaarde.  
Dit is misschien wel een van de moeilijkste taken van degene die de verzorging op zich neemt. Want de hoeveelheid hulp die nodig is kan van dag tot dag verschillen, net zoals zijn vermogens per dag wisselend kunnen zijn. Het is beter hem te helpen een taak voort te zetten dan die taak van hem over te nemen.  
'Zal ik je daarbij helpen' is beter dan 'Zal ik dat voor je doen'. Het eerste draagt bij tot behoud van zijn waardigheid in situaties waar waardigheid en zelfrespect al zo vaak verloren zijn gegaan. Bescherm hem ook voor situaties waarvan u wéét dat hij daarin zal falen... een vergadering, een klus doen voor de buren of alleen uit winkelen gaan. Maar aan de andere kant: moedig hem aan dingen te doen die hij wèl kan of met wat hulp kan doen.  
Een demente teveel te willen laten doen, hem te laten proberen wat hij niet meer kan, is hem onwaardig, evenals hem niets meer te laten doen !  
Het is niet zo gemakkelijk hier een goed evenwicht te vinden, zeker niet omdat dit in de loop van de tijd verschuift. Maar het te proberen is de moeite waard! Wat voor het 'doen' geldt, geldt ook voor het 'beslissen'. Beslis niet alles voor hem... laat hem zèlf kiezen wat hij aantrekken wil, meebepalen wat hij wil eten of drinken of waar en wanneer hij wil wandelen. U kunt hierbij helpen door de keus te beperken. Het is moeilijk voor hem om uit tevéél mogelijkheden te kiezen. Dat wordt hem veel te verwarrend. Twee mogelijkheden tegelijk is al aardig wat! Hem zèlf te laten kiezen geeft hem toch nog enige controle over zijn eigen leven. En des te minder hulpeloos zal hij zich voelen en gedragen.  
Trouwens, ook in andere situaties moeten vragen eenvoudig en duidelijk zijn. Vraag liever niet twee dingen tegelijk aan hem en geef bijvoorbeeld ook geen twee opdrachten tegelijk. De ene vraag zal hij vergeten en, daarvoor al in verwarring gebracht, de andere misschien ook nog!  
De dementerende mens is sneller vermoeid en sneller overbelast. Het is allemaal sneller teveel. Vermijd daarom teveel drukte in huis (weekend), teveel vreemde gezichten, teveel televisie.  
Voorkom echter ook dat hij in een isolement raakt. Soms heeft hijzelf de neiging zich terug te trekken, omdat hij zich bijvoorbeeld onzeker of angstig voelt. Soms dreigen wij hem te isoleren omdat we ons schamen voor bijvoorbeeld buren, familie of omdat we risico's (bijvoorbeeld weglopen) willen voorkomen.  
Bron text: brochure RIAGG; Omgaan met demente mensen' van RIAGG Oostelijk Zuid-Limburg